ભારત એ સ્માર્ટફોન માટે વિશ્વમાં સૌથી સારી જગ્યા છે પરંતુ તે બદલવા જઈ રહ્યું છે

સ્માર્ટફોન યૂઝર્સ માટે આખા વિશ્વની અંદર ભારતે સૌથી સારી જગ્યા છે કેમ કે ત્યાં ખૂબ જ વધુ ડેટા ખૂબ જ ઓછી કિંમત પર ઉપલબ્ધ રહે છે.

છેલ્લા ત્રણ વર્ષની અંદર મોબાઈલ પ્લાનની કિંમતમાં ખૂબ જ ઘટાડો જોવામાં આવ્યો હતો વોઇસ કોર્સ અને 25 ગીગાબાઈટ ડેટા માત્ર ત્રણ ડોલર પ્રતિ મહિના ની કિંમત પર આપવામાં આવે છે જેને કારણે ઘણા બધા સબસ્ક્રાઈબર દ્વારા ડિજિટલ રિવોલ્યુશન ની અંદર જોડાવવા માં આવ્યું હતું.

પરંતુ આ પ્રકારની ખૂબ જ ઓછી કિંમત હોવાને કારણે એક સમસ્યા સર્જાઈ ચૂકી છે જેની અંદર ઘણા બધા મોટા ટેલિકોમ કંપનીઓ આઉટ ઓફ બિઝનેસ થઈ રહ્યા છે.

અને આ પ્રકારની ભારતીય ટેલિકોમ કંપનીઓની ફાઈનાન્સિયલ હેલ્થ કેવી છે તેના પર ગયા અઠવાડિયે બધા લોકોની નજર પડી હતી ત્યારે બે સેલ્યુલર પ્રોવાઇડર્સ દ્વારા તેમના કવાત્રલી રીઝલ્ટ ને જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. વોડાફોન આઈડ્યા અને ભારતી એરટેલ દ્વારા રેકોર્ડ લોસ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા કે જે 7 બિલિયન અને 3 બિલિયન હતા અને બંને કંપનીઓ દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું હતું કે જો આ પ્રકારે ચાલતું રહેશે તો તેઓનું આ સેક્ટરની અંદર કામ કરવું અઘરું બની જશે.

હવે ટેલિકોમ ઉદ્યોગ એક ચોક પર છે. વ્યવસાયિક પરિસ્થિતિમાંથી ચેતવણી પ્રાપ્ત કરતાં, ભારતના મંત્રીમંડળે ગુરુવારે નાનું બેલઆઉટને મંજૂરી આપી, ટેલિકોમ કંપનીઓને સરકારી દેવાથી કેટલીક ચૂકવણી સ્થગિત કરી. પરંતુ તે પણ સ્પષ્ટ છે કે ભારતીયોએ તેમના માટે પસંદ કરેલા ડેટા માટે વધુ ચુકવણી કરવી પડશે.

કન્ઝ્યુમર રિસર્ચ ફર્મ ના તાજેતરના એક રિપોર્ટ અનુસાર ભારતની અંદર વિશ્વના સૌથી ચીપેસ્ટ મોબાઈલ ડેટા પ્લાન ઉપલબ્ધ છે કે જ્યાં એક ગીગા બાઇકની કિંમત ૨૬ છે કે જે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની અંદર બાર ડોલરની છે. પરંતુ સેલ્યુલર ઓપરેશન એસોસિયેશન ઓફ ઇન્ડિયાના ડાયરેકટર જનરલ રાજન મેથ્યુસ દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું હતું કે પરંતુ ભારતની આ કિંમત હવે ફાઇનલ વાયેબલ લાગી નથી રહી.

ભારતના ત્રણ મોટા ટેલિકોમ સર્વિસ પ્રોવાઈડર એરટેલ વોડાફોન અને રિલાયન્સ જીઓ દ્વારા આ અઠવાડિયે જણાવવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ ડિસેમ્બર મહિનાની અંદર પોતાના લાલ નઈ કિંમત અને વધારી શકે છે. અને આ કિંમત ખૂબ જ નાના એમાઉન્ટ માં નહીં પરંતુ ૨૦ થી ૩૦ ટકા કિંમત વધારવામાં આવી શકે છે. તેઓ રોહન ધામ ઇજા કે જે એક ટેલિકોમ એક્સપર્ટ છે તેમણે જણાવ્યું હતું.

તેમણે વધુમાં જોડતા જણાવ્યું હતું કે આ એક ઇન્ફેક્શનનો પોઇન્ટ આવી ગયો છે અને ત્યારબાદ સરકારે આ બાબતમાં વચ્ચે આવી અને એક સારું પગલું લીધું છે જેને કારણે ટેલિકોમ સેક્ટરની અંદર ફાઇનલ સ્ટેબિલિટી આવી શકે છે.

ત્રણ વર્ષની અંદર સૌથી પ્રથમ વખત આ પ્રકારે ખૂબ જ મોટી કિંમતમાં કિંમત વધારવામાં આવી રહી છે જ્યારે 2016 ની અંદર મુકેશ અંબાણી કે જે એશિયાના સૌથી ધનવાન વ્યક્તિ છે તેઓ ઇન્ડસ્ટ્રીને પોતાના ટેલિકોમ રિલાયન્સ જીયોના લોંચ સાથે બદલી નાખ્યું હતું. તેઓએ પોતાના લોન્ચની સાથે જ ડેટા કિંમતને ખૂબ જ ઘટાડી દીધી હતી જેને કારણે પિતા બીજા બધા જ પ્લેયરને પણ પોતાના પ્લાનની કિંમતમાં ઘટાડો કરવો પડી ગયો હતો.

જીઓ એ પોતાની એન્ટ્રી ની સાથે જ કિંમતમાં ખૂબ જ મોટો ઘટાડો કર્યો હતો જેને કારણે ઘણા બધા નવા લોકોએ સ્માર્ટફોન ની ખરીદી કરી હતી. જીઓ એ જણાવ્યું હતું કે તેઓ 300 મિલિયન ગ્રાહકોને અમેઝડ કર્યા હતા. ભારતીય લોકોએ વિશ્વના સૌથી વધુ ઇન્ટરનેટ આધારિત એપ્લિકેશન ના યુઝર વોટ્સએપ યુટ્યુબ અને ટિક્ટોક નો પણ સમાવેશ થાય છે.

આ પ્રકારની ઓછી કિંમતના કારણે ગ્રાહકોને ખૂબ જ ફાયદો થયો હતો પરંતુ તેને કારણે એક ઝીંગ ટેલિકોમ પ્લેયર્સને ખૂબ જ મોટું નુકસાન ઉઠાવવું પડ્યું હતું. તેને કારણે ઘણી બધી કંપનીઓને એક સાથે મર્જ પણ થવાની જરૂર પડી હતી. અને જો સેલ્યુલર ઓપરેશન એસોસિએશનના આંકડાઓ જોઈએ તો 2015થી વર્ષ 2018 સુધીમાં એવરેજ રેવન્યુ પર યુઝર ઈન્ડસ્ટ્રીની અંદર ૫૦ ટકા કરતાં પણ ઘટી ગયું હતું.

આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં, ફક્ત ત્રણ મોટી ખાનગી ખેલાડીઓ બાકી છે - એરટેલ, વોડાફોન અને રિલાયન્સ - ઉપરાંત જાહેર ક્ષેત્રની બે ટેલિકોમ કંપનીઓ, નાના બજારના શેર સાથે. ટેલિકોમ સ્પેક્ટ્રમની હરાજીમાં સરકારને વધુ ઉંચી ભાવો ચૂકવ્યા બાદ એરટેલ અને વોડાફોન પર તેમના દેવાના બોજને સંચાલિત કરવા માટે દબાણ છે.

અંતિમ ફટકો ગયા મહિને ત્યારે મળ્યો જ્યારે ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટે સરકાર અને ટેલિકોમ ઉદ્યોગ વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલતા વિવાદ પર ચુકાદો આપ્યો હતો અને ટેલિકોમ કંપનીઓને અબજો ડોલર ફી, વ્યાજ અને દંડ ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

અને યુ લિંગ કર્યા બાદ વોડાફોન અને એરટેલ દ્વારા ગયા અઠવાડિયે ક્વાત્રલી રીઝલ્ટ ને જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ વોડાફોન દ્વારા એક સ્ટેટમેન્ટ ની અંદર સોમવારે જણાવવામાં આવ્યું હતું કે બધા જ ટેલિકોમ સેક્ટરની કંપનીઓ અને સ્ટેજ પરની અંદર ફાઇનાન્શિયલ સ્ટ્રેસ વધી રહ્યો છે અને તેઓએ સરકારના આ પગલા નું ખૂબ જ સારી રીતે સ્વાગત કર્યું છે કે જેને કારણે જરૂરી રાહત મળી રહી છે.

ગુરુવારે, ટેલિકોમ સ્પેક્ટ્રમની હરાજી કરતા હપ્તા ચુકવણી પર સરકારે બે વર્ષની મુદતને મંજૂરી આપી હતી - જે લગભગ એક અબજ ડોલરના ટેલિકોમ કંપનીઓ દ્વારા લેવામાં આવતા બિલ બાકી છે.

વિશ્લેષકો કહે છે, પરંતુ તે પર્યાપ્ત રહેશે નહીં. મુંબઇના એસબીકેપ સિક્યોરિટીઝના સંશોધન વડા રાજીવ શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, સરકાર ગુરુવારે પગલું ભરશે અને ગ્રાહકો માટે ભાવ વધાર્યા પછી પણ ઉદ્યોગ નક્કર પગલા પર રહેશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે તેઓને હજુ પણ વધુ સરકારી રાહત પગલાંની જરૂર પડશે, જેમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાના ભાગ રૂપે વસૂલવામાં આવતા દંડમાં સંભવિત ગોઠવણોનો સમાવેશ થાય છે.

ત્યારબાદ નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે તે લોકો દ્વારા બંને જગ્યાએથી મદદ લેવામાં આવશે જેની અંદર સરકાર અને ગ્રાહકો પાસેથી વધુ કિંમત પણ લેવામાં આવી શકે છે જેને કારણે ઈન્ડસ્ટ્રીની અંદર ફરી એક વખત ફાઈનાન્સિયલ સ્ટેબિલિટી સ્થાપિત કરી શકાય. ત્યારબાદ મેથ્યુએ જણાવ્યું હતું કે ઘણા બધા વર્ષો સુધી ઈન્ડસ્ટ્રીની અંદર કિંમતમાં માત્ર ને માત્ર ઘટાડો જોવામાં આવ્યો હતો અને તે સસ્ટેનેબલ નથી.