બજેટ 2018: કસ્ટમ ડ્યુટી વધતા, મોબાઈલ અને ઇલેટ્રોનિક વસ્તુ મોંઘી થશે

મોદી સરકારે દેશના મોબાઇલ વપરાશકારો અને ડિજિટલ ઇન્ડિયાને તેના છેલ્લા બજેટ સાથે મોટો આંચકો આપ્યો છે. સરકારે કસ્ટમ ડ્યુટી વધારવાની જાહેરાત કરી છે. આવી સ્થિતિમાં, મોબાઇલ અને ટીવી મોંઘા થશે.

કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન અરુણ જેટલીએ ગુરુવારે 2018-19ના બજેટ રજૂ કર્યા હતા. બજેટમાં, નાણામંત્રીએ મોબાઇલ ફોન પર કસ્ટમ ડ્યૂટીમાં 15 ટકાથી વધારીને 20 ટકા વધારો કરવાની જાહેરાત કરી હતી. એટલે કે, હવે ભારતમાં આયાત કરાયેલા બ્રાન્ડમાં 20 ટકા કસ્ટમ ડ્યૂટી હશે, જે અત્યાર સુધી 15 ટકા છે.

જેટલીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં આ ક્ષેત્રમાં નોકરીઓ વધારવા માટે કસ્ટમ્સ ડ્યૂટી વધારી રહી છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે સરકાર ક્રોસ-બોર્ડર વેપારને સરળ બનાવવા માટે કાયદામાં સુધારા કરશે.

કસ્ટમ ડ્યુટીની અસર મુખ્યત્વે ઇલેક્ટ્રોનિક અને અન્ય ઉત્પાદનો પર હશે જે વિદેશમાં બનાવવામાં આવે છે. આ પગલું પાછળનો હેતુ ભારતીય સ્માર્ટફોનના વેચાણમાં વધારો કરવા અને દેશમાં વધુ ઉત્પાદિત ભારતીય સ્માર્ટફોન ખરીદવા માટે વધુ લોકોને આકર્ષિત કરવા માટે છે. દેશમાં અંદર બનેલા સ્માર્ટફોન્સને આ ફી હેઠળ આવરી લેવામાં આવશે નહીં અને તેમની કિંમત પ્રમાણમાં ઓછી હશે.

2018 ના બજેટમાં ભારત સરકાર દ્વારા 'મેક ઈન ઈન્ડિયા' પહેલ હેઠળ દેશમાં સ્થાનિક ઉત્પાદનને વધુ મજબુત બનાવવાની પ્રારંભિક પગલું તરીકે જોવામાં આવે છે. "જોકે આશરે 90 ટકા સ્માર્ટફોન હવે ભારતમાં એસેમ્બલ કરવામાં આવ્યા છે, તેમ છતાં તે એકંદરે સ્માર્ટફોન પર કેટેગરી તરીકે અસર નહીં કરે.

ભારતની મોટા ભાગની કંપનીઓ માટે સરકારનો આ નિર્ણય ખર્ચાળ છે, કારણ કે ભારતમાં સ્માર્ટફોન બનાવતી ભારતીય કંપની પણ તેના સ્પેરપાર્ટ માટે ચાઇના જેવા દેશો પર આધારિત છે. આવા કિસ્સામાં ભારતમાં બનેલા ફોન અથવા ટીવી બન્ને મોંઘા હશે.

આ બજેટ 2018 ની જાહેરાતથી અન્ય કંપનીઓની અસર થવાની શક્યતા છે, જેમાં વિવો, હ્યુવેઇ અને ઓપ્પોનો સમાવેશ થાય છે.

મોબાઇલ ફોન ઉપરાંત, યુનિયન બજેટ 2018 માં ટેલિવિઝન પર કસ્ટમ ડ્યુટી વધારીને 15 ટકા થઈ છે. મોબાઇલ ફોનના હિસ્સામાં વધારો એનો અર્થ એવો પણ થાય છે કે કેટલાક હાઇ-એન્ડ ઉપકરણો ખરાબ થાય ત્યારે તેને રિપેર કરવું મોંઘુ પડી શકે છે કારણ કે તેનો મોટા ભાગનો સમાન આયાતી છે.